Oogheelkunde

Inleiding

Dit locale opleidingsplan is gebaseerd op de opleidingseisen zoals gesteld in het Specifiek Besluit Oogheelkunde (2011), het Kaderbesluit van het CCMS (2011), het Landelijk Opleidingsplan Oogheelkunde en het Competentieprofiel van de Opleider en Opleidingsgroep. Anderzijds vormt het Landelijk Opleidingsplan Oogheelkunde de basis voor het regionale Opleidingsplan van de Leidse Onderwijs- en Opleidingsregio en dit is vervolgens leidend voor het onderhavige locale opleidingsplan. Het locale plan is vervolgens weer de basis is voor het Individuele opleidingsplan dat wij samen met de individuele AIOS opstellen en indien nodig in de loop van de stages in het MCH bijstellen.

De opleidingstages oogheelkunde in het Medisch Centrum Haaglanden (MCH) betreffen een late tweedejaars en een vierde jaars perifere stage voor AIOS in opleiding in het LUMC, te Leiden. De stages zijn opgezet in samenwerking met de opleidingsgroep oogheelkunde van het LUMC onder leiding van Prof.Dr. G.P.M. Luyten, opleider Oogheelkunde in het LUMC en Prof.Dr. N.E. Schalij-Delfos, plaatsvervangend opleider. Het betreft een stage van tenminste 4 maanden met een maximale duur van 12 maanden. Dit locale opleidingsplan is een uitgebreidere versie van de stagebeschrijving die is opgenomen in het integrale regionale opleidingsplan van de vakgroep Oogheelkunde van het LUMC. Er bestaat regelmatig formeel ( 4 x per jaar) en informeel overleg over de opleiding met de andere stageopleiders van het opleidingscluster oogheelkunde: Dr P.R. van der Biesen (Haga ziekenhuis, Den Haag) en Drs. R. van der Pol (Rijnland Ziekenhuis, Leiderdorp).

 

Maurits Joosse, opleider

‘s-Gravenhage, april 2014.

 

1.                     DEEL A – ALGEMEEN

 

1.1.          Achtergrond MCH algemeen

Het MCH is ontstaan na fusie van het Westeinde Ziekenhuis in Den Haag en het Ziekenhuis Antoniushove in Leidschendam. Samen hebben de locaties circa 750 bedden, 190.000 eerste polikliniekbezoeken en 70.000 SEH bezoeken per jaar. Het MCH is een topklinisch ziekenhuis waarin bijna alle specialismen zijn vertegenwoordigd en waar medisch specialistische opleidingen worden verzorgd voor 13 specialismen. Sinds 2012 wordt door het MCH samengewerkt met 2 andere ziekenhuizen, het Bronovo, Ziekenhuis en het Groene Hart Ziekenhuis in een samenwerkingsverband onder de naam “de Coöperatie”.

 

1.2.          De Afdeling Oogheelkunde HMC

Op de Afdeling Oogheelkunde werken naast 6 oogartsen en 2 AIOS: 1 co-assistent, 4 orthoptisten, 1 orthoptie stagiair, 2 optometristen, 1 optometrie stagiair 11 TOA’s, 14 doktersassistenten, 1 medisch manager, 1 medisch secretaresse en 1 dbc/dot consulent. In 2011 bezochten bijna 48.000 patiënten de polikliniek oogheelkunde van het MCH, waarvan ruim 22.000 eerste bezoeken en 26.000 herhalingsbezoeken. In dagbehandeling werden in 2011 ongeveer 1800 staaroperaties, 80 scheelziensoperaties, 250 ooglidoperaties en 2500 intravitreale injecties uitgevoerd. Voorts werden 100 excimerlaserbehandelingen en 120 refractieve kunstlensimplantaties verricht in ons refractiechirurgisch centrum.

 

1.3. Het Landsteiner Instituut

Het Landsteiner Instituut is in 2005 opgericht als zogenaamd leerhuis van HMC. De 3 kerntaken van het instituut zijn opleiding, ontwikkeling van de medewerkers en de bevordering van wetenschappelijk onderzoek. Sinds 2012 fungeert het Landsteiner Instituut als leerhuis voor de 4 Coöperatieziekenhuizen. Voor het medisch onderwijs faciliteert het instituut het onderwijs aan co-assistenten, AIOS en ANIOS, maar ook aan verpleegkundigen, nurse practitioners en doktersassistenten. Verder speelt het instituut een grote rol bij de bevordering van wetenschappelijk onderzoek voor AIOS, ANIOS en medisch specialisten. Hiertoe functioneert ook een Wetenschapscommissie bestaande uit wetenschappelijk actieve specialisten en de directeur van het Landsteiner Instituut. Deze commissie toetst nieuw wetenschappelijk onderzoek in HMC en stimuleert dit onderzoek al dan niet met gelden uit het Wetenschapsfonds. Een keer per jaar organiseert het Instituut een Wetenschapsdag. Hier kunnen AIOS meedingen naar een prijs voor het beste wetenschappelijk onderzoek van het jaar. Tevens looft de wetenschapscommissie 3 beurzen uit voor de AIOS met het meest veelbelovende onderzoeksvoorstellen om een jaar lang een dag per weekonderzoek te kunnen verrichten. Ook organiseert het Instituut een verplichte themamiddag voor alle AIOS en opleiders over een onderwerp dat valt binnen de algemene medisch-specialistische kerncompetenties maatschappelijk handelen en communicatie. Tevens organiseert het instituut 2 maal per jaar een GCP cursus voor AIOS, specialisten en medewerkers die aktief betrokken zijn bij wetenschappelijk onderzoek.

De eerste 2 werkdagen van de stage oogheelkunde bestaat uit een algemene introductie georganiseerd vanuit het Landsteiner Instituut plaats. Hierin wordt o.a. kennisgemaakt met HMC, uitleg gegeven over het Chipsoft

elektronisch ziekenhuis informatiesysteem, het elektronisch voorschrijven van medicatie en het werken met de DOT systematiek.

 

1.4. De Centrale Opleidings Commissie

In HMC wordt de kwaliteit en de uitvoering van de medisch-specialistische opleidingen gefaciliteerd en bewaakt door de Centrale Opleidings Commissie (COC). De COC heeft een dagelijks bestuur dat maandelijks bijeenkomt. Vier keer per jaar is er een plenaire COC vergadering waarvoor alle opleiders zijn uitgenodigd. Eenmaal per jaar wordt de AIOS gevraagd om digitale D-rect enquête in te vullen ter evaluatie van de opleiding. De uitkomst van deze enquête wordt besproken met de AIOS in de COC-vergadering en in de vergadering erna wordt de opleider uitgenodigd om toelichting te geven op de uitkomsten van de enquête. Tevens wordt hier een plan van aanpak besproken betreffende de uit de enquête naar voren gekomen punten. De implementatie van dit plan van aanpak wordt uiterlijk een jaar later weer besproken in een plenaire COC-vergadering. Ook worden toekomstige visitaties en uitkomsten van visitaties van alle opleidende vakgroepen besproken in deze commissie. De COC houdt zo toezicht op de implementatie van de Plan-Do-Check-Act cyclus van specifieke aspecten van de individuele opleidingen binnen HMC.

 

2.                     DEEL B – PERIFERE STAGE

 

2.1.          Opleidingschema OOR Oogheelkunde Leiden

 

stage

Naam

1

Poli / Acute / functie

2

Poli / contactlenzen

3

Lab Stage

4

Kliniek / Postop

5

Uveitis / Glaucoom / Avastin

6

Medische Retina / Avastin

7

Acute ochtend / laser / cornea / KLVE (kleine verrichtingen)

8

Kinder / Orthoptie / neurophthalmologie / strabismus OK

9

HagaZiekenhuis (PERIFEER)

10

OK1 / Melanomen

11

OK 2 (phaco)

12

Westeinde (PERIFEER)

13

Rijnland (PERIFEER)

14

Laser / OK / glaucoom 2

15

Laser & PDT / Medische Retina / OK

16

Vrije invulling

 

2.2.          De opleidingsgroep Oogheelkunde HMC

De groep bestaat uit 6 oogartsen die gezamenlijk 5,4 fte werkzaam zijn in de praktijk.

 

Oogarts                                              Aandachtsgebieden

Dr. M.V.Joosse,                                opleider, algemene oogheelkunde

                                                          cataractchirurgie, neuro-ophthalmologie     

                                                          strabologie, kinderoogheelkunde en refractieve chirurgie

wetenschappelijk aandachtsgebied: sensoriek van het scheelzien en refractieve chirurgie

Drs. L.A.M. van Philips                     plaatsvervangend opleider, algemene oogheelkunde,

cataractchirurgie, glaucoomchirurgie, refractieve en oculoplastische

                                                           chirurgie

                                                           wetenschappelijk aandachtsgebied: refractieve chirurgie

Drs. M. Stefanović                             Supervisor, algemene oogheelkunde, cataractchirurgie

                                                           glaucoomchirurgie en oculoplastische chirurgie

Drs. L.D.M. van Osch                        Supervisor, algemene oogheelkunde, cataractchirurgie, strabologie, kinderoogheelkunde en diagnostische retina

Drs. B.F.Th.Hogewind                       Supervisor, algemene oogheelkunde, cataractchirurgie, uveitis

                                                           wetenschappelijk aandachtsgebied: genetica van de steroidrespons

Drs. M. Vlaskamp                              Supervisor, algemene oogheelkunde, cataractchirurgie,glaucoom

De opleidingsgroep is gezamenlijk verantwoordelijk voor de kwaliteit, inhoud en vormgeving van de opleidingsstage oogheelkunde in HMC. Hierin hebben de leden van de opleidingsgroep specifieke taken en verantwoordelijkheden:

De opleider:

  • voert het introductiegesprek en stelt het individuele opleiding plan (IOP) van de AIOS op
  • agendeert opleidingsaspecten in de reguliere maatschapvergaderingen
  • evalueert halverwege de stage het functioneren van de AIOS en stelt zo nodig het IOP bij
  • vult het overdrachtsformulier in betreffende het bereikte bekwaamheidsniveau van de AIOS aan het einde van de stage met eventuele aandachtspunten voor de verdere opleiding
  • neemt 2 KPB’s chirurgisch en 2 KPB’s poliklinisch af
  • neemt de taken van de plaatsvervangend opleider over als deze afwezig is
  • onderhoudt contacten met de COC, het Landsteiner Instituut en het LUMC
  • houdt de leden van de opleidingsgroep op de hoogte van relevante informatie en regelgeving
  • verricht de eindevaluatie van de AIOS middels het IOP en het verdere functioneren van de AIOS tijdens de gehele duur van de stage
  • De plaatsvervangend opleider:
  • neemt de taken van de opleider over als deze afwezig is
  • neemt tenminste 1 KPB chirurgisch af
  • Alle leden van de opleidingsgroep:
  • superviseren de AIOS op de in het rooster toegewezen dagdelen en beoordelen ook de statusvoering en nemen in overleg met de AIOS een KPB poliklinisch af
  • zijn aanwezig bij de opleidingsvergaderingen en patiënten besprekingen
  • voorzien de opleider gevraagd en ongevraagd van informatie die van belang is voor de opleiding van de AIOS
  • zijn bekend met het kaderbesluit van het CCMS, het specifiek besluit Oogheelkunde en het competentieprofiel van de opleider en leden van de opleidingsgroepDe opleidingsgroep oogheelkunde van het MCH streeft naar uitoefening van de algemene oogheelkunde in de volle breedte. Kenmerkend voor ons als groep is een respectvolle bejegening van patiënten en hun begeleiders, maar ook collega’s, ongeacht hun herkomst, geloof of sociale status. In onze service en communicatie wordt in hoge mate rekening gehouden met de culturele en religieuze achtergronden van de patiënten en hun begeleiders. In ons streven naar een goede service trachten wij voortdurend onnodig lange wachttijden zowel in de wachtkamer als ook in toegangstijd tot de polikliniek te voorkomen. Professionaliteit, patiëntveiligheid en menselijkheid staan tevens hoog in ons vaandel. De leden van de opleidingsgroep zijn actief in tal van commissies binnen het MCH, maar ook op landelijk niveau. Als opleidingsgroep voelen wij een sterke verantwoordelijkheid om niet alleen te werken aan onze eigen vakinhoudelijke ontplooiing, maar ook aan die van onze AIOS. Wij hopen met onze stage voor de AIOS een wezenlijke bijdrage te leveren aan het verkrijgen en vergroten van een aantal essentiële competenties om later een compleet oogarts te worden. Tijdens onze stage worden door middel van een breed scala aan leermiddelen competenties aangeleerd zoals: medisch en professioneel handelen, communicatie met patiënten en collega’s en wetenschappelijk denken. De AIOS bekwaamt zich ook in time management van de eigen poliklinische en operatieve taken en tevens leert de AIOS hoe een oogarts maatschappelijk verantwoord kan handelen. In de stage in het MCH komen vrijwel alle algemene opleidingsthema’s zoals gedefinieerd in het besluit Oogheelkunde CCMS aan bod. 

 

2.3.          Opleidingsthema´s, Besluit Oogheelkunde CCMS (2011)

1 Inleiding tot de oogheelkunde

2 De patiënt met een neuro-oftalmologisch probleem

3 Het kind met een oogafwijking of strabismus

4 De patiënt met een aandoening aan orbita, oogleden of traanwegen

5 De patiënt met een cornea- of conjunctiva-aandoening

6 De patiënt met uveïtis

7 De patiënt met glaucoom

8 De patiënt met cataract I

9 De patiënt met een retina-aandoening

10 De patiënt met cataract II

11 Oogheelkunde in de algemene praktijk

12 Verdieping in vrij onderwerp

 

2.4.          Stagedoel

2.4.1.    Stage voor de jongere jaars arts assistent

Dit betreft een stage voor een einde 2de danwel begin 3de jaars assistent uit het LUMC.

Kennis en ervaring verkrijgen van het werken als oogarts in de poliklinische setting in de algemene oogheelkundige praktijk (Thema 10, Besluit Oogheelkunde). Hierbij wordt gestreefd naar het te behalen niveau van handelen met beperkte supervisie. Tevens wordt in de stage van de 2e jaars aios  in het MCH  kennis gemaakt met de strabismuschirurgie, waarbij de arts-assistent onder strenge supervisie chirurgische vaardigheden opdoet. In de ooglidchirurgie (Thema 4) is het doel diagnostiek en operatieve behandeling onder strenge supervisie. Verder komen de thema’s de patiënt met glaucoom (Thema 7) en de patiënt met retina aandoeningen (Thema 9)  veelvuldig aan bod tijdens de stage in het MCH. Hierbij is het beoogde doel kennis en interpretatie van diagnostische hulpmiddelen. De indicatie voor intravitreale injecties wordt onder supervisie gesteld, de intavitreale injecties worden zelfstandig toegediend. Laserbehandelingen worden met beperkte supervisie uitgevoerd.  Voorts kan de AIOS zich orienteren op de refractieve chirurgie en kennis en ervaring opdoen in het stellen van indicaties en het bespreken voor voor- en nadelen van refractiechirurgische behandelingen (Thema 12).

 

2.4.2. Stage voor de oudere jaars arts assistent,

Dit betreft een stage voor een einde 4de jaars assistent uit het LUMC

Kennis en ervaring verkrijgen van het werken als oogarts in de poliklinische setting in de algemene oogheelkundige praktijk (Thema 10, Besluit Oogheelkunde). Hierbij wordt gestreefd naar het te behalen niveau van handelen met supervisie op indicatie. Voorts krijgt de medische competentie cataractchirurgie (II) speciale aandacht (Thema 11). Hierbij wordt gestreefd naar handelen met beperkte supervisie en in sommige gevallen, indien het competentieniveau dit toelaat, supervisie op indicatie. Tevens wordt in de stage in het MCH specialistische kennis en ervaring opgedaan in de strabologie en neuro-ophthalmologie Thema’s 2 en 3), Hierbij wordt gestreefd naar het niveau van diagnostiek met beperkte supervisie. In de ooglidchirurgie (Thema 4) is het doel diagnostiek en operatieve behandeling onder beperkte supervisie, en de refractieve chirurgie is het theoretische en praktische kennis van het scala aan behandelingen, resultaten en complicaties. Verder komen de thema’s de patiënt met glaucoom (Thema 7) en de patiënt met retina aandoeningen (Thema 9) veelvuldig aan bod tijdens de stage in het MCH. Hierbij is het beoogde doel kennis en interpretatie van diagnostische hulpmiddelen en zelfstandig verrichten van intavitreale injecties en laserbehandelingen en kunnen assisteren bij operatieve ingrepen. Voorts kan de AIOS zich orienteren op de refractieve chirurgie en kennis en ervaring opdoen in het stellen van indicaties en het bespreken voor voor- en nadelen van refractiechirurgische behandelingen (Thema 12).

 

2.5.          Inhoud van de stage 

De praktijk in HMC, locatie Westeinde heeft het karakter van een groot topklinisch stadsziekenhuis

met een grote populatie uit achterstandswijken en de daarbij veel voorkomende multiculturele

problematiek. De arts-assistent doet ervaring op in de algemene, maar ook in de zwaardere

oogheelkundige pathologie, zoals ernstige diabetische retinopathie, neuro-ophthalmologie en

traumatologie. Voorts bestaat binnen de afdeling een zeer grote orthoptische praktijk, die op een uitzonderlijk hoog niveau functioneert met veel klinische en wetenschappelijke aandacht voor de

sensoriek en de motoriek van het scheelzien. Mede hierdoor kan de AIOS verdere

ervaring opdoen in de strabologie. Twee van de oogartsen hebben zich gespecialiseerd in de

ooglidchirurgie, zodat de AIOS ook hierin verder ervaring kan op doen.

Daarnaast worden refractiechirurgische behandelingen uitgevoerd binnen de afdeling

Oogheelkunde van HMC. Hierdoor kan de AIOS ruimschoots kennismaken met de praktische en theoretische kant van excimerlaser en phakic-IOL- en premium IOL-behandelingen. Ook wordt ruim aandacht gegeven aan maatschappelijke, ethische en economische aspecten van de oogheelkunde onder andere tijdens het wekelijks onderwijs.

 

Elke aios krijgt voor aanvang van de werkzaamheden een aparte introductieklapper met daarin informatie over de opleidingsstage alsmede over de polikliniek Oogheelkunde in het algemeen.

 

2.6.          Cursorisch onderwijs en jaarlijks landelijk verplicht examen

    1. Introductiecursus: Kanski Clinical Ophthalmology, a systematic approach, J.J. Kanski
    2. Basic and Clinical Science Course
  • Update on general medicine
  • Fundamentals and principles of ophthalmology
  • Clinical optics
  • Opthalmic pathology and intraocular tumors
  • Neuro-ophthalmology
  • Pediatric ophthalmology and strabismus
  • Orbit, eyelids, and lacrimal system
  • External disease and cornea
  • Intraocular inflammation and uveitis
  • Glaucoma
  • Lens and cataract
  • Retina and vitreous
  • Refractive surgery  

 

2.7.           Regionaal onderwijs:

  • 4x per jaar regionale oogheelkundige geaccrediteerde refereeravond met de OOR partners in het LUMC, HagaZiekenhuis, Rijnland of HaaglandenMC. De coördinator hiervan is Drs. B. Haeseker.
  • Discipline overstijgend onderwijs 2 x per opleidingsjaar voor de Leidse OOR via het Boerhaave instituut te Leiden; onderwerpen: introductiecursus nieuwe AIOS, Introductie competentiegericht opleiden, communicatie arts en patiënt, professionele attitude en medicolegale aspecten gezondheidszorg, teach the clinical teacher, evidence based medicine, medische ethiek en tot slot management en wettelijk kader gezondheidszorg.

2.8.          Locaal Onderwijs:

-     HMC-breed: jaarlijks organiseert de COC met het Landsteiner Instituut voor de AIOS en opleiders een discipline overstijgende themamiddag, de wetenschapsdag , 4 klinische demonstraties en 4 necrologiebesprekingen.

-   Specifiek oogheelkundig: elke vrijdagmiddag is er oogheelkundig onderwijs voor de AIOS en de co-assistent op de polikliniek oogheelkunde (zie ook de gedetailleerde omschrijving hiervan in het weekschema hieronder).

 

2.9.          Algemene toetsinstrumenten

In het locale en individuele opleidingsplan vindt afstemming plaats tussen de ontwikkeling van de algemene competenties en de meer inhoudelijke stagewerkplekcompetenties. De thema’s zijn gekoppeld aan soms meerdere stagelocaties. Het niveau waarop het thema c.q. de competenties uit het thema worden afgesloten kan dus verschillen. De betreffende bekwaamheidsniveaus voor de stage zijn aangegeven.

De toetsgegevens uit de tabel worden opgenomen in het portfolio, samen met resultaten van de mondelinge introductietoets, de jaarlijkse landelijke centrale en schriftelijke toets, BeeldExamen Oogheelkunde (BEO), Toetsing EPA door Korte Praktijk Beoordelingen (KPB’s), OSAT (observed surgical appraised topic), Critically Appraised Topic (CAT), 360 graden-observatie, het Individueel Opleidings Plan (IOP), het portfolio, voortgangsgesprekken en geschiktheidbeoordelingen (zie opleidingsdocument).

De toetsing vindt zoveel mogelijk plaats direct na het geobserveerde gedrag en gekoppeld aan het opleidingsmoment. De algemene stagetoetsing vindt plaats halverwege in de vorm van een voortgangsgesprek en beoordeling aan het eind van de stage. In deze 2 gesprekken wordt met name beoordeeld op de groei in de 7 algemene competenties: medisch handelen (1); kennis en wetenschap (2); samenwerking (3); communicatie (4); maatschappelijk handelen (5); organisatie (6); professioneel handelen (7). Tevens worden met de AIOS de vorderingen besproken in groei in bekwaamheidsniveau van diverse handelingen en thema’s.

 

2.10.        Beoordeling en training van de AIOS

Tijdens de stage in HMC wordt de AIOS beoordeeld en getraind in de volgende specifieke stagegebonden competenties:

  • theoretische oogheelkundige kennis
  • statusvoering en verslaglegging
  • communicatie met patiënten en collega’s
  • professioneel handelen als medisch specialist en oogarts in het bijzonder
  • probleem oplossend vermogen
  • organisatie en planning van klinische werkzaamheden en opleidingsactiviteiten
  • deelname aan onderwijs en begeleiding co-assistenten
  • algemene operatieve handvaardigheid
  • het verrichten van cataract- en ooglidoperaties
  • verantwoord omgaan met de beschikbare diagnostische onderzoeken
  • kostenbewust voorschrijven geneesmiddelen en chirurgische behandelingen
  • wetenschappelijk denken

 

2.11.       Gehanteerde bekwaamheidsniveaus

 

1

2

3

4

5

Heeft kennis van

Handelt onder strenge supervisie

Handelt met beperkte supervisie

Handelt zonder supervisie

Superviseert en onderwijst bij de handeling

 

Vraagt supervisie bij alle patiënten

Vraagt supervisie bij alle nieuwe patiënten

Vraagt supervisie op indicatie

 

 

 2.12.       Overzicht thema’s

 

Overzicht thema’s, leermiddelen en toetsing en vereiste bekwaamheidsniveaus in MCH

Voor de jongere jaars stage

 

Thema

leermiddelen

Toetsing/portfolio

bekwaamheidsniveau

Thema 2 en 3

Neuro-ophthalmologie

Strabologie

Kinderspreekuur

Strabologielunch

Onderwijs

KPB poliklinisch

 

KPB chirurgisch

Supervisie op indicatie

 

Operatieve handelingen onder strenge supervisie

Thema 4

Aandoening oogleden

Oculoplastische ingrepen

KPB chirurgisch

Handelt met supervisie

Thema 9:

Retina aandoeningen

Laserspreekuur

Injectie spreekuur

KPB perifeer 1

Handelt met beperkte supervisie

Thema 10

Cataract II

Microscopisch hechten

Wet lab op poli OK

KPB chirurgisch

OSAT

Handelt met supervisie

 

Thema 11:

Algemene oogheelkunde

Kinderspreekuur 

Algemeen spreekuur

 

KPB perifeer 1

Supervisie op indicatie

Thema 12

Verdieping vrij onderwerp

Refractiechirurgie

 

 

Vraagt supervisie bij alle patiënten

 

 

Introductiegesprek+ formulering IOP

Voortgangsgesprek

CAT

Eindgesprek + IOP

 

 

Overzicht thema’s, leermiddelen en toetsing en vereiste bekwaamheidsniveaus in MCH

Voor de vierde jaars stage

 

 

Thema

leermiddelen

Toetsing/portfolio

bekwaamheidsniveau

Thema 2 en 3

Neuro-ophthalmologie

Strabologie

Kinderspreekuur

Strabologielunch

onderwijs

KPB poliklinisch

Supervisie op indicatie

Thema 4

Aandoening oogleden

Oculoplastische ingrepen

KPB chirurgisch

Handelt met beperkte supervisie

Thema 9:

Retina aandoeningen

Laserspreekuur

Injectie spreekuur

KPB perifeer 1

Handelt met beperkte supervisie

Thema 10

Cataract II

Microscopisch hechten

Phaco operaties

Wet lab op poli OK

KPB chirurgisch

OSAT

Handelt met beperkte supervisie

Supervisie op indicatie

Thema 11:

Algemene oogheelkunde

Kinderspreekuur 

Algemeen spreekuur

 

KPB perifeer 1

Supervisie op indicatie

Thema 12

Verdieping vrij onderwerp

Refractiechirurgie

 

 

Vraagt supervisie bij alle patiënten

 

 

Introductiegesprek+ formulering POP

Voortgangsgesprek

CAT

Eindgesprek + POP evaluatie

 

 

2.13.       Oogheelkundige (deel)competenties, leermiddelen, bekwaamheidsniveaus en toetsing in het HMC

 

2.13.1. Medisch handelen:

In HMC heeft de AIOS heeft een ruim aanbod aan poliklinische patiënten contacten, telefonische consulten, kleine verrichtingen en operatieve ingrepen. Naast de ad hoc supervisie, die zeer laagdrempelig is, wordt aan het einde van de werkdag ook met de supervisor van dat dagdeel een evaluatie gedaan van de kwaliteit van de door de AIOS geleverde zorg, de verantwoorde benutting van aanvullende onderzoeken, de verslaglegging naar andere hulpverleners cq. verwijzers en het weloverwogen en kostenbewust omgaan met de ingestelde medicamenteuze danwel chirurgische behandelingen. Ook dient de AIOS in het gesprek over de behandeling de patiënt conform de WGBO goed te informeren over de diverse behandelopties en eventuele risico’s ervan. Vervolgens dient de AIOS ook informatie te verstrekken met folders en eventueel te verwijzen naar relevante patiëntenorganisaties. Voor het functioneren op de algemene polikliniek wordt in de stage oogheelkunde van de AIOS verwacht dat deze zelfstandig kan functioneren met supervisie op indicatie, dit wordt getoetst mbv. meerdere poliklinische KPB’s waarbij de supervisor in de spreekkamer van de AIOS aanwezig is bij het consult, maar ook dmv. video registratie van een of meerdere consulten door de opleider. Hierbij wordt het opgenomen consult vervolgens aan het einde van het spreekuur door de opleider met de AIOS geëvalueerd. Voorts wordt bij tenminste 1 slecht nieuwsgesprek een KPB verricht. Ook wordt tenminste 1 x tijdens de stage het afhandelen van een telefonisch consult met een KPB geëvalueerd.

Wat betreft het verrichten van poliklinische kleine verrichtingen zoals het toedienen van een parabulbaire of intravitreale injectie, het verwijderen van een chalazion wordt bij de AIOS gestreefd naar het behalen van het niveau van handelen met supervisie op indicatie, danwel onderwijst bij de handeling. Voor het verrichten van een argon of YAG-laserbehandeling wordt gestreefd naar het bereiken van het niveau van handelt zonder tot met beperkte supervisie. De verrichtingen worden geëvalueerd met KPB’s en OSAT’s. De staaroperaties, ooglidoperaties en scheelziensoperaties worden geëvalueerd met een chirurgische KPB. De staaroperaties worden tevens wekelijks samen met de supervisor geëvalueerd aan de hand van videoregistraties.

 

2.13.2. Communicatie

Van de AIOS oogheelkunde in HMC wordt verwacht dat hij of zij goede behandelrelaties opbouwt met de patiënten en hun begeleiders, waarin empathie, respect en professionaliteit leidend zijn. Voorts worden relativeringsvermogen en gevoel voor humor in ons team gestimuleerd. De AIOS legt verslag in de status en draagt zorg voor tijdige en adequate berichtgeving aan de huisarts cq. andere betrokken hulpverlener. Dit wordt geëvalueerd door meekijken tijdens het spreekuur, videoregistratie en evaluatie van de statusinhoud aan het eind van het spreekuur. Dit wordt vervolgens ook weer geëvalueerd mbv van een KPB. Ook wordt mbv een 360 graden evaluatie het functioneren van de AIOS en met name zijn of haar communicatieve competenties in een team dan wel samenwerkingsrelaties geëvalueerd.

 

2.13.3. Samenwerking:

De AIOS beantwoordt consultaanvragen adequaat, verwijst indien nodig naar andere specialisten in het ziekenhuis danwel daarbuiten. Werkt efficiënt en collegiaal samen met de leden van de opleidingsgroep en ondersteunend personeel van de afdeling. Deze competentie wordt geëvalueerd in de 360graden evaluatie in het voortgang- en eindgesprek met de opleider

 

2.13.4. Kennis en wetenschap:

Van de AIOS wordt verwacht dat deze naast de verplichte landelijke kennistoetsen de relevante oogheelkundige vakliteratuur bijhoudt. Hiertoe wordt de AIOS gestimuleerd om zich te abonneren op het Journal of Cataract and Refractive Surgery. Enkele relevante artikelen van dit blad worden maandelijks met de AIOS besproken. Ook wordt de AIOS gevraagd om een tenminste 1 CAT per stage te bespreken betreffende een met de supervisor gekozen oogheelkundig wetenschappelijk onderwerp. Hiervan wordt de evaluatie ook toegevoegd aan het portfolio. Voorst wordt de AIOS gestimuleerd om bij het jaarlijkse NOG congres een poster of paperpresentatie te houden. In de stage in HMC beschikt de AIOS over 1 dagdeel voor wetenschappelijk werk en administratie.

 

2.13.5. Maatschappelijk handelen:

De AIOS dient te streven naar een verantwoorde en kostenbewuste benutting van het beschikbare ondersteunend personeel, apparatuur en medicatie. Ook wordt verwacht van de AIOS dat hij of zij kennis heeft van de wettelijke kaders in de zorg. Hiertoe wordt enkele malen in de stage door de opleider onderwijs verzorgd over onder andere de WGBO, economische aspecten van de vrije praktijk, politieke ontwikkelingen rond de financiering van de curatieve zorg. Ook wordt van de AIOS verwacht dat deze de prijzen globaal kent van de operatieve en medicamenteuze behandelingen in Nederland. Voorts wordt de AIOS gestimuleerd om bij te verwachten gelijkwaardige werkzaamheid generieke medicatie voor te schrijven. Dit wordt mede geëvalueerd aan het einde van het spreekuur door de supervisor en ook meegenomen in het KPB poliklinisch.

 

2.13.6. Organisatie:

Van de AIOS wordt verwacht dat deze stressbestendig is en ook tijdens een drukke poli op veilige wijze hoofdzaken kan onderscheiden van bijzaken. Ook is het de taak van de AIOS om de 1 x per kwartaal de opleidingsvergadering bijeen te roepen en hiervoor een agenda op te stellen en de notulen ervan te verzorgen. Voorts is de AIOS verantwoordelijk voor het bijhouden en completeren van het eigen portfolio.Ook wordt de AIOS gevraagd om argumenten danwel evidence te verzamelen voor een voorstel tot aanschaf van tenminste 1 oogheelkundig instrument of apparaat. Voorts wordt de AIOS betrokken bij het verdere traject in het ziekenhuis om tot eventuele aanschaf te komen van het betreffende instrument of apparaat.

 

2.13.7. Professionaliteit:

Van de AIOS wordt verwacht dat hij of zij op integere wijze omgaat met patiënten, begeleiders, collega’s en andere medewerkers in de zorg. Ook is de AIOS gebonden aan de kledingvoorschriften van HMC. Voorts wordt van de AIOS verwacht dat hij/zij de grenzen van de eigen  competenties kent en ervoor open staat om die te verruimen. Dit wordt onder andere geëvalueerd in de intake IOP formulering, de IOP vervolgevaluatie en tot slot in de IOP eindevaluatie en het eindgesprek.

 

2.14.       Structurele communicatie over de opleiding

Teneinde de inhoud, uitvoering, evaluatie en continue verbetering van de opleidingstage in HMC te bereiken zijn diverse niveaus van structureel overleg ingesteld:

 

  1. Regionaal Opleiders Overleg

- doel: Afstemming stage-inhoud individuele stages en evaluatie effectiviteit geboden           leermiddelen, afstemming en koppeling  locale opleidingsplannen met regionale opleidingsplan, bespreking veranderingen in landelijke opleidingskaders

                - locatie: vergaderzaal, afdeling Oogheelkunde< LUMC, Leiden

                - frequentie: 4 x per jaar

  1. Plenaire vergadering Centrale Opleidings Commissie MCH

- doel: Bespreking locale consequenties veranderingen landelijke regelgeving betreffende de medisch specialistische opleiding, ziekenhuisbrede verbeteringen in het opleidingsklimaat, bewaking plan-do-check-act cyclus ahv. D-rect en Effect enquêtes van de individuele opleidingen in HMC

- locatie: Marijnenzaal, 1ste verdieping HMC Westeinde

- frequentie: 4 x per jaar

  1. Overleg Accountmanager Landsteiner Instituut

- doel: Facilitering opleider(s) bij het uitvoeren van de discipline specifieke opleidingstaken, begeleiding bij organisatie rond de opleidingsvisitaties en hulp bij de implementatie van verbeterplannen. Tevens verzorgt de accountmanager namens HMC de contacten tussen de AIOS en de afdeling P&O en roept de AIOS op voor de ziekenhuisbrede leer en evaluatiemomenten

- locatie: polikliniek oogheelkunde, HMC Westeinde

- frequentie: elke 6 weken

  1. Opleidingsvergadering

- doel: Open overleg tussen AIOS en de leden van de opleidingsgroep over dagelijkse opleidingszaken, evaluatiemethoden, lacunes in de geboden leermiddelen en supervisiezaken.

- locatie: polikliniek oogheelkunde, HMC Westeinde

- frequentie: 4 x per jaar

  1. Maatschapvergadering

- doel: Overleg tussen de maatschapsleden (leden van de opleidingsgroep oogheelkunde) over verbetering van kwaliteit van zorg en organisatie van de afdeling. Hier is de opleiding een vast agendapunt

- locatie: polikliniek oogheelkunde, HMC Westeinde

- frequentie: elke 6 weken

  1. Overleg tussen opleider en AIOS

- doel: In de eerste week van de stage in HMC wordt het individueel opleidingsplan geformuleerd met inbegrip van de leermiddelen, leerdoelen en te behalen competenties. In het midden van de stage wordt de voortgang van de nagestreefde leerdoelen geëvalueerd en eventueel worden de leerdoelen bijgesteld. In de laatste week van de stage wordt de effectiviteit van de stage geëvalueerd en wordt een overdrachtsdocument met de behaalde competenties alsmede de nog te verbeteren punten in de verdere competentieontwikkeling van de individuele AIOS geformuleerd

- locatie: polikliniek oogheelkunde, HMC Westeinde

- frequentie: 3 x per stage Oogheelkunde in HMC

 

 

2.15.       Weekschema

Elke maandagmiddag is er een klinische bespreking, waarbij complexe patiënten en fluorescentie angiografieen besproken worden.

Elke dinsdag is er de strabologielunch. Hier wordt met de AIOS, de strabologen en een of meer van de orthoptisten een bespreking gehouden over complexe strabologische of neuroophthalmologische gevallen, tevens worden hier de later in de week te opereren strabologische patiënten besproken.

Elke woensdag is er de complicatiebespreking. Hier worden complicaties van de reguliere oogheelkundige zorg, maar ook van de refractiechirurgische behandelingen besproken.

Elke donderdag worden met de AIOS de operaties die hij of zij heeft gedaan nabesproken. Hier kunnen ook een of meerdere operaties die door de AIOS die week zijn gedaan worden nabeschouwd aan de hand van digitale filmopnames.

Op vrijdag is er aan het einde van de dag onderwijs door de opleider over een theoretisch of praktisch onderwerp uit de oogheelkundige praktijk, danwel over een meer specialisme overstijgend onderwerp zoals: communicatie met patiënt, collega of medewerker, ethiek, economische aspecten van de zorg of de vrije praktijkbeoefening. Op enkele vrijdagen worden wondsluiting en capsulorhexis geoefend onder de microscoop, nadat eerst de theorie hiervan is bestudeerd.

Elke week heeft de AIOS 1 roostervrij dagdeel voor administratie, zelfstudie of wetenschappelijk werk.

 

 

 

weekschema

maandag

dinsdag

woensdag

donderdag

vrijdag

ochtend

spreekuur

spreekuur

spreekuur

Gesloten OK of oculoplastische

verrichtingen

spreekuur

middag

OK/spreekuur

OK/spreekuur

administratie

spreekuur

spreekuur

Vanaf 16.30

Klinische bespreking

strabologielunch

complicatiebespreking

OK bespreking

onderwijs

 

2.16.       Werktijden

De werktijden zijn van 8.00 tot 12.15 en van 13.00 tot 17.00 uur. De AIOS heeft tijdens de stage van het MCH geen aanwezigheidsdiensten. Alleen voor patiënten gezien of geopereerd op vrijdag, die terug dienen te komen op zaterdagochtend bestaat een dienstrooster waarin de AIOS voor 1/7deel participeert. Voor poliklinische spoedpatiënten tijdens de avond, nacht of weekenden participeert de maatschap oogheelkunde van HMC in het Haagse oogartsen wachtdienstverband. De AIOS participeert hierin niet.

 

2.17.       Protocollen

Protocollen en richtlijnen van de afdeling Oogheelkunde maar ook algemene ziekenhuisprotocollen zijn te vinden op de T-schijf van de computer onder Idocument. Tevens is een map aangemaakt met specifieke protocollen voor de AIOS. Hier is ook de handleiding voor de AIOS oogheelkunde HMC opgeslagen. Voorts maakt de vakgroep gebruik van de protocollen beschreven in de Wills Eye Hospital Manual en de Nederlandse aanpassing daarvan door de vakgroep Oogheelkunde van het LUMC.

 

2.18.       Toetsinstrumenten:            

  • KPB poliklinisch (tenminste 3 x door tenminste 2 supervisoren)
  • KPB chirurgisch (tenminste 3 x door tenminste 2 supervisoren)
  • OSAT vaardigheden (tenminste 1 x)
  • CAT (tenminste 1 x)
  • Voortgangsgesprek inclusief eventuele aanpassing IOP (tenminste 1 x, met opleider)
  • Eindgesprek inclusief evaluatie IOP (met opleider)

 

2.19.       Evaluatie stageperiode HMC:

     -    Effect enquête (1 x per 2.5 jaar)

     -    D-rect enquête (1x per  jaar)

     -    Quickscan opleiding (1 x per 5 jaar)

     -     360-graden observatie

     -    IOP bij aanvang, midden van de stage en evaluatie aan het einde van de stage.

     -    Eindgesprek door collega opleider andere discipline met elke AIOS           

 

Om deze website optimaal te laten functioneren gebruiken wij cookies. Voor meer informatie zie ons cookiebeleid.