Karl Landsteiner (1868 - 1943)

 

In het Duitse Jena verscheen in het jaar 1900 in het Centralblatt für Bakteriologie, Para-sitenkunde und Infektionskrankheit een bijdrage van de jonge dr. Karl Landsteiner, assistent in het pathologisch-anatomisch instituut van de universiteit van Wenen. Het ging over het al dan niet klonteren van bloed na transfusies. Voorzichtig, zoals het een aankomend wetenschapper betaamde, maar in klare bewoordingen, zette Landsteiner uiteen wat hij had ontdekt. Dat het zo vaak mis ging bij bloedtransfusies was maar zelden het gevolg van het gebruik van ‘ziek’ of ‘slecht’ bloed, zo beweerde hij. Nee, ook ‘gezond bloed’ kon complicaties veroorzaken. Want het ene bloed is het andere niet. Landsteiner was gaan experimenteren met het bloed van een aantal van zijn collega’s. Dat waren ‘stuk voor stuk geheel gezonde personen’.

 

Het mixen van hun bloed leidde tot lange tabellen van plussen en minnen. Sommige combinaties gingen goed, bij andere trad klontering op. Het leek een rommeltje, maar er zat een bepaalde lijn in, een stramien. Landsteiner wist dat stramien te bepalen – en ontdekte zo het bestaan van de verschillende bloedgroepen bij de mens.


Lang werd door zijn collega-wetenschappers wat meesmuilend gereageerd op Landsteiners vondst. Maar naarmate de jaren verstreken moesten zij toegeven dat hij het bij het rechte eind had. Het bestaan van verschillende bloedgroepen bleek voor een belangrijk deel bepalend voor het succes van transfusies. De groepen moesten alleen nog benoemd worden. Landsteiner kwam in eerste instantie tot de groepen A, B en C. Die laatste werd later O. En er bleek ook nog een combinatie AB te zijn, plus een aantal vrij zeldzame andere groepen.

 

Van 1920 tot 1922 was Karl Landsteiner werkzaam in het Sint Joannes de Deo Ziekenhuis in Den Haag. Dit ziekenhuis is één van de voorlopers van het Medisch Centrum Haaglanden. In 1930 kreeg Karl Landsteiner de Nobelprijs voor Geneeskunde. Zeven jaar later – hij woonde en werkte toen in de Verenigde Staten – voegde hij met de ontdekking van de rhesus-factor een nieuwe bouwsteen toe aan de kennis over de eigenschappen van het menselijk bloed.

 

Landsteinervitrine 1 Landsteinervitrine 2 Landsteinervitrine 3

 

 

Om deze website optimaal te laten functioneren gebruiken wij cookies. Voor meer informatie zie ons cookiebeleid.